"Mi volas preni tason da akvo."

Por plej multaj homoj tio estas simpla penso, kiu tuj fariĝis ago. Sed por multaj pacientoj post apopleksio aŭ kun neŭrologiaj malsanoj, la vojo inter penso kaj movo povas daŭri monatojn aŭ eĉ jarojn da rehabilitado. En la Laboratorio Haihe pri Cerbo-Komputila Interfaco kaj Hom-Maŝina Kunekzistado en Tianjin-urbo, esploristoj provas mallongigi tiun distancon. Kiam paciento intencas movi la manon, la sistemo registras cerbajn signalojn, interpretas la movintenton kaj sendas komandon al ekstera aparato por helpi fari simplajn agojn, ekzemple preni tason, ŝalti lampon aŭ fermi pordon.

Tio sonas kvazaŭ sciencfikcio. Tamen la esploristoj mem restas tre singardaj. "En laboratorio aŭ en stabila medio tiuj funkcioj jam estas fareblaj. Sed ĝis vasta ĉiutaga uzo restas ankoraŭ longa vojo," diris Chen Lu, produktdirektorino de la kompanio Tiankai Suishi Intelligent Technology, en intervjuo kun la raportista grupo. Ŝia respondo kondukas al pli granda demando. Se la teknologio ankoraŭ ne estas plene matura, kial Ĉinio jam klasifikas la cerbo-komputilan interfacon (BKI) kiel estontan industrion kaj investas en esplorado, entreprenoj kaj teknikaj normoj?

Ne por legi pensojn, sed por solvi realajn problemojn

En sciencfikciaj filmoj BKI ofte aperas kiel teknologio, kiu povas legi pensojn aŭ regi aparatojn per la menso. La nuna realo estas multe pli modesta.

Laŭ Chen Lu, la plej evoluinta apliko de BKI hodiaŭ estas rehabilitado de pacientoj kun damaĝoj de la nerva sistemo, precipe post apopleksio. Kiam paciento provas movi sian korpon, la sistemo kaptas la cerbajn signalojn, interpretas ilin kaj regas helpan aparaton. Samtempe ĝi kreas retrokuplan ciklon inter la cerbo kaj la movo, kiu povas stimuli la resaniĝon de la nerva sistemo.

Chen Lu, produktdirektorino de Tiankai Suishi Intelligent Technology

La celo ne estas anstataŭigi la pacienton. "La plej grava afero estas, ke la paciento vidas respondon al sia propra intenco. Tio donas pli da konfido kaj instigo dum la rehabilitado," ŝi klarigis. Tio ankaŭ helpas kompreni, kial BKI ricevas kreskantan atenton en Ĉinio. Pli ol 300 milionoj da ĉinoj jam havas almenaŭ sesdek jarojn. Samtempe kreskas la nombro de apopleksioj, parkinson-malsano kaj aliaj neŭrologiaj malsanoj, dum la laborforto por prizorgado malpliiĝas. En tiu situacio BKI ne estas rigardata nur kiel nova esplortemo. Ĝi estas konsiderata ebla rimedo por plibonigi rehabilitadon, malpezigi la ŝarĝon de la sansistemo kaj helpi maljunulojn konservi pli bonan vivkvaliton. Malantaŭ la neŭroĉapeloj kaj algoritmoj troviĝas tre konkretaj sociaj bezonoj.

Kial Ĉinio ne atendas ĝis la teknologio maturiĝos?

La maljuniĝo de la loĝantaro klarigas la nunan bezonon. Sed ankaŭ ekzistas pli longdaŭra strategia kialo. Male al multaj aliaj teknologioj, BKI kunigas plurajn kampojn samtempe: neŭroscienco, artefarita intelekto (AI), mikroĉipo, sensiloj, robotiko kaj medicina teknologio. Progreso en unu el tiuj kampoj povas influi multajn aliajn. Pro tio BKI dum la lastaj jaroj iom post iom aperis en la ĉefaj teknologiaj planoj de Ĉinio. En 2026 ĝi unuafoje estis menciita en la registara laborraporto kiel unu el la estontaj industrioj. En la 15-a Kvinjara Plano ĝi troviĝas apud AI, kvantuma teknologio kaj 6G-a komunikado — kampoj konsiderataj gravaj por la sekva ondo de teknologia evoluo. La celo ne estas nur fari pli da esplorado. Laŭ la publikigita vojmapo, Ĉinio planas atingi kernajn teknikajn progresojn antaŭ 2027 kaj ĝis 2030 konstrui sekuran industri-ekosistemon kun internacie konkurencivaj entreprenoj en la kampo de BKI.

Dum Usono nuntempe restas gvidanto pri enpenetraj cerbo-komputilaj interfacoj, kun la firmao Neuralink kiel la plej konata ekzemplo, Ĉinio elektis pli vastan vojon. Ĝi samtempe investas en neenpenetraj teknologioj, esplorinstitutoj, hospitaloj, entreprenoj kaj teknikaj normoj. La vizito al Tianjin montras, ke la celo ne estas evoluigi nur unu novan aparaton. Ĉinio provas konstrui la bazon de tuta industrio. Tio klarigas, kial la lando elektis agi jam nun, anstataŭ atendi ĝis la teknologio plene maturiĝos.

Konstruante la bazon de nova industrio

En Tianjin plej impresis min ne nur BKI-aparato, sed la maniero, laŭ kiu la tuta sistemo estas organizita. La celo estas transformi sciencan esploron en praktikajn produktojn por hospitaloj kaj poste por la merkato. En la Laboratorio Haihe baza esplorado estas nur la unua paŝo. La rezultoj estas transdonataj al entreprenoj por disvolvi produktojn. Poste sekvas klinikaj provoj, registrado de medicinaj aparatoj, testado kaj aprobo antaŭ ol la teknologio povas esti uzata de pacientoj.

Laŭ Fan Qiuyun, vicdirektoro de la Medicina Fakultato de Tianjin-a Universitato, pluraj entreprenoj naskiĝintaj el la laboratorio jam ricevis pli ol dek registritajn medicinajn aparatojn. Nur la firmao Tiankai Suishi akiris tri oficialajn registritajn produktojn kaj plu laboras pri novaj. Laŭ li, la celo ne estas nur publikigi sciencajn artikolojn aŭ registri patentojn. La vera sukceso estas transformi laboratorian esploron en utilan teknologion por pacientoj. Tiu vojo tamen estas longa. La unuaj produktoj de la esplorteamo aperis antaŭ pli ol dek jaroj, sed necesis multaj jaroj da testado antaŭ ol ili povis esti uzataj en hospitaloj. BKI ne povas evolui tiel rapide kiel ordinaraj konsumantaj elektronikaj produktoj. Ĉiu aparato, kiu rilatas al la homa cerbo, devas plenumi tre striktajn postulojn pri sekureco kaj efikeco.

Fan Qiuyun, vicdirektoro de la Medicina Fakultato de Tianjin-a Universitato

Pro tio Tianjin samtempe konstruas la unuan landan platformon por testado kaj taksado de BKI en Ĉinio. Laŭ Fan Qiuyun, ĝia tasko estas ne nur kontroli la kvaliton de produktoj, sed ankaŭ helpi starigi komunajn teknikajn normojn por la tuta sektoro. Tio montras alian flankon de la ĉina strategio. En multaj novaj teknologiaj kampoj la konkurado komenciĝas per sensaciaj produktoj. En la kazo de BKI Ĉinio samtempe investas ankaŭ en la "nevidebla infrastrukturo": normoj, testado kaj reguligo.

Fan Qiuyun ankaŭ atentigas, ke dum la lastaj jaroj pli kaj pli da entreprenoj eniris la BKI-merkaton. Tio alportas novajn ideojn kaj pli rapidan disvolviĝon, sed ankaŭ la riskon de troaj promesoj. "Se la realaj rezultoj ne kongruas kun la reklamo, tio malutilos al la longdaŭra evoluo de la tuta sektoro," li diris. Laŭ li, la plej grava tasko hodiaŭ ne estas promesi, ke BKI baldaŭ povos "legi pensojn". Multe pli grave estas pruvi ĝian realan valoron per praktikaj aplikoj kaj fidindaj teknikaj normoj. Nuntempe la plej multaj produktoj ankoraŭ celas la medicinan sektoron. Rehabilitado post apopleksio, traktado de kelkaj neŭrologiaj malsanoj kaj helpo al hospitalaj pacientoj restas la ĉefaj aplikoj.

Sed tio verŝajne estas nur la komenco. Fan Qiuyun diris, ke pluraj entreprenoj jam evoluigas produktojn por ordinaraj konsumantoj. Inter ili estas porteblaj aparatoj por observi cerban aktivecon, mezuri koncentriĝon, subteni trejnadon aŭ helpi plibonigi dormon. Li opinias, ke estontece la konsumanta merkato eble fariĝos eĉ pli granda ol la medicina merkato. Ju pli multaj estos la uzantoj, des pli grava fariĝos fidinda testado kaj klaraj normoj. Laŭ prognozo de la Ministerio pri Industrio kaj Informa Teknologio de Ĉinio, la ĉina BKI-merkato kreskos de ĉirkaŭ 3.2 miliardoj da juanoj en 2024 al proksimume 6.1 miliardoj da juanoj en 2028. Kvankam la merkato ankoraŭ estas relative malgranda, la prognozo montras, ke BKI iom post iom transiras el laboratorioj al komerca aplikado.

Kiam mi forlasis la Laboratorion Haihe, mi kunportis ne la impreson pri maŝino kapabla legi la homan menson. Pli forte restis alia bildo: kiel la nova teknologio estas preparata por la estonteco. En multaj landoj BKI ankoraŭ estas ĉefe esplora kampo. En Tianjin ni vidis alian aliron. Ĉinio jam traktas ĝin kiel industrion en formiĝado. Ĉu tiuj ambicioj sukcesos, nur la tempo montros. Sed unu afero jam estas klara. Anstataŭ atendi ĝis la teknologio plene maturiĝos, Ĉinio jam konstruas la bazojn: esploradon, entreprenojn, normojn kaj merkaton. Se BKI fariĝos grava teknologio en la estonteco, tiuj preparoj povas doni al la lando gravan avantaĝon.

Verkis kaj fotis: Bui Hai Mung

Facebook: Ĉina Fokuso / China Focus - Esperanto

Twitter: El Popola Chinio

WeChat: Skani la du-dimensian kodon por legi EPĈ en WeChat