de John Huang

Lastatempe ESHAKO, la unua esperantlingva ŝakprogramo en la historio, evoluigita de la kanada esperantisto John Huang, ricevis gravan ĝisdatigon. Dum ĉirkaŭ duonjaro da laboro, post 65 sinsekvaj versioj de testado, korektado kaj perfektigado, ĝi kreskis el komenca ŝakluda ilo en pli maturan ŝakaplikaĵon, kiu kunigas amuzon, lernadon, trejnadon kaj profesian analizon.

Aparte ĝojiga novaĵo estas, ke ESHAKO nun ne plu estas nur Vindoza programo: ĝia Android-versio ankaŭ jam aperis. Tio signifas, ke esperantistoj kaj ŝakamantoj povas ĝui la saman trilingvan ŝakan sperton ne nur sur komputilo, sed ankaŭ sur poŝtelefono aŭ tabulkomputilo. La apero de la duplatforma ESHAKO estas aparta donaco por ŝak-amantaj esperantistoj tra la mondo.

La nomo ESHAKO devenas de la Esperanta vorto "ŝako", kaj portas klaran kulturan signon de Esperanto. Male ol ordinaraj ŝakprogramoj, ĝia plej rimarkinda trajto estas samtempa subteno de tri lingvoj: Esperanto, la angla kaj la ĉina. Uzantoj povas libere ŝanĝi la interfacan lingvon kaj legi la koncernan helpon en sia elektita lingvo. Tiel ESHAKO ne estas nur ŝakilo, sed ankaŭ malgranda platformo, kiu kunligas lingvojn, kulturojn kaj ŝakamantojn.

Ŝako estas mirinda transnacia intelekta ludo. La 64 kampoj sur la tabulo ne postulas tradukon; ĉiu movo de turo, ĉevalo, kuriero, damo aŭ reĝo povas esti komprenata de ludantoj el malsamaj landoj. Iasence, ŝako mem estas "silenta internacia lingvo". Esperanto, aliflanke, estas internacia lingvo kun voĉo, skribo kaj idealo. Ambaŭ provas transiri limojn: unu per pecoj komunikas saĝon, la alia per vortoj komunikas homan koron. Ĝuste ĉe la renkontiĝo de tiuj du internaciaj spiritoj naskiĝis ESHAKO.

Programa interfaco

Elekteblaj ŝaktabuloj kaj ŝakpecoj

Profunda ŝaka analizo

Teknike, ESHAKO integras la faman malfermkodan ŝakmotoron Stockfish 18, kiu provizas al la uzanto tre fortan ludkapablon. La programo havas diversajn nivelojn taŭgajn de komencantoj ĝis fortaj ludantoj, kaj disponigas pozician taksadon, sugestojn pri la plej bona movo, verdajn sagojn por vidaj indikoj, retroiron tra la movhistorio, kopiadon kaj ŝargadon de FEN, eksportadon de PGN kaj aliajn utilajn funkciojn. Ĉu por ordinara ŝakamanto lernanta la ludon, ĉu por pli sperta ludanto analizanta partion, ĝi povas doni realan helpon.

Gravas ankaŭ, ke la Android-versio celas doni la saman kernan funkciaron kiel la Vindoza versio. Ĝi subtenas la tri lingvojn, 30-tagan plenfunkcian provon, lokan ludon, FEN-ilojn, taksan stangon, sonefektojn kaj sekuran senretan aktivigon per maŝinkodo. Tiel ESHAKO fariĝis pli facile atingebla por uzantoj, kiuj volas ludi aŭ studi ŝakon ankaŭ dum vojaĝo, en klubo, dum renkontiĝo aŭ simple for de sia komputilo.

La nova ESHAKO aldonas pli flekseblajn ludreĝimojn. Uzanto povas ludi sola kontraŭ la potenca Stockfish 18 AI, aŭ sidi kun amiko ĉe la sama komputilo por loka duludanta partio. Per la agorda menuo eblas iam ajn ŝanĝi inter AI-ludo kaj homa ludo. Tial ESHAKO taŭgas ne nur por persona trejnado, sed ankaŭ por instruado, analizado, reviziado de partioj kaj amikaj hejmaj ludoj.

Eĉ pli rimarkinde, ESHAKO nun enhavas altnivelan reĝimon "AI kontraŭ AI", aŭ motoran matĉon. Uzantoj povas rigardi du Stockfish 18-motorojn ludi unu kontraŭ la alia en reala tempo, kvazaŭ majstra disputo okazus rekte sur la propra komputila ekrano. La AI aŭtomate regas ambaŭ flankojn kaj montras sinsekvajn atakajn kaj defendajn ŝanĝojn de alta ŝaknivelo. Por seriozaj ŝaklernantoj tiu funkcio estas aparte valora: ĝi utilas por malfermaĵa esplorado, testado de defendaj variantoj, observado de taktikaj evoluoj kaj kompreno de tio, kiel elitaj motoroj transformas etan pozician avantaĝon en venkon.

La reĝimo "AI kontraŭ AI" estas ankaŭ facile regebla. Per la klavo P la uzanto povas paŭzi la motoran duelon en ajna momento, studi gravan pozicion, kaj poste tuj daŭrigi la disputon. Samtempe la realtempa taksa stango kaj nombra poentaro daŭre montras la ŝanĝiĝon de la pozicia ekvilibro, tiel ke la uzanto ne nur "rigardas ŝakon", sed ankaŭ komprenas, kial la situacio evoluas. La pli kompleksaj FEN- kaj PGN-iloj estis movitaj al la Agorda menuo, por ke la ĉefa interfaco restu pura kaj profesia, koncentrita je la logika beleco de la partio mem.

ESHAKO aparte atentas la vidan sperton kaj la senton de uzado. La programo konstante plibonigas la moviĝan animacion de la pecoj, tiel ke ĉiu movo aspektas pli glata kaj natura. Ĝi proponas plurajn tabultemojn, inter kiuj troviĝas klasika stilo, verda stilo, blua stilo kaj pli tekstura altkvalita ligna stilo. La uzanto povas ankaŭ adapti la grandecon de la tabulo al sia ekrano, por ke la programo restu komforta sur diversaj komputiloj. En la Android-versio la interfaco estas adaptita al poŝtelefonoj kaj tabulkomputiloj, tiel ke la programo povas servi ankaŭ kiel portebla ŝakilo.

Poŝtelefona interfaco

Por la esperantista komunumo, la signifo de ESHAKO ne estas nur tio, ke "aperis ankoraŭ unu programo". Dum longa tempo Esperanto havis riĉajn praktikojn en literaturo, tradukado, vojaĝoj, muziko, edukado kaj internacia komunikado; tamen en la kampo de profesiaj ŝakprogramoj kaj inteligentaj analiziloj, produktoj speciale direktitaj al esperantistoj restis tre maloftaj. ESHAKO plenigas ĝuste tiun breĉon. Ĝi montras, ke Esperanto povas aperi ne nur en artikoloj, poemoj kaj kongresoj, sed ankaŭ en moderna programaro, artefarita intelekto, poŝtelefonaj aplikaĵoj kaj intelektaj ludoj.

Laŭ la evoluiginto John Huang, la komenca ideo estis kunigi la internaciisman spiriton de Esperanto kun ŝako kiel tutmonda intelekta agado. La tabulo estas malgranda, sed ĝi povas enhavi la mondon; la lingvo estas simpla, sed ĝi povas ligi homajn korojn. Ŝako permesas al homoj el diversaj landoj pensi sub samaj reguloj; Esperanto permesas al homoj kun diversaj gepatraj lingvoj interparoli sub sama idealo. ESHAKO provas meti tiujn du "internaciajn komunajn lingvojn" en unu fenestron — kaj nun ankaŭ en la manplaton de la uzanto — kie saĝo, komunikado kaj amikeco renkontiĝas sur unu ŝaktabulo.

De la unua ideo ĝis hodiaŭ, ESHAKO travivis multajn detalajn plibonigojn. La nomo de la programo, interfaca lingvo, tabultemoj, AI-forto, aktiviga metodo, helpsistemo, grafika efiko, sonefektoj, ludreĝimoj, motora esplorfunkcio kaj nun ankaŭ Android-subteno ĉiuj estis plurfoje ĝustigitaj. La procezo estis malfacila, sed ĝi ankaŭ montras novan eblecon de individua evoluiganto en la epoko de AI-helpata programado: kun klara koncepto, daŭra testado kaj pacienca polurado, ankaŭ esperantisto povas krei utilan programaran verkon.

Nun ESHAKO proponas 30-tagan senpagan provon kun plenaj funkcioj. Uzantoj povas elŝuti la programon de la oficiala retejo kaj tuj provi ĉiujn funkciojn: 

https://www.sinoatlantic.com/eshako/index.html

Post la provperiodo, se oni volas plu uzi la programon, oni povas aĉeti permesilon. La evoluiginto klarigas, ke la prezo ne celas altan komercan profiton, sed estas intencita kiel simbola kaj atingebla prezo, por ke pli multaj esperantistoj kaj ŝakamantoj povu longtempe uzi ĝin. La Vindoza versio kostas 4.99 usonajn dolarojn; por uzantoj en la ĉina ĉeftero ĝi kostas 35 juanojn. La Android-versio kostas 4.99 usonajn dolarojn aŭ 35 juanojn. Por tiuj, kiuj volas uzi ESHAKO kaj sur komputilo kaj sur Android-aparato, disponeblas ankaŭ paka permesilo por Vindozo kaj Android kune: 6.99 usonaj dolaroj aŭ 48 juanoj. La programo uzas senretan, maŝinkodan aktivigon: la uzanto sendas sian maŝinkodon, kaj la evoluiginto resendas aktivigan kodon, sen bezono de konstanta interreta kontrolo.

La naskiĝo kaj plivastiĝo de ESHAKO eble estas nur malgranda projekto en la cifereca aplikado de Esperanto, sed ĝi havas inspiran signifon. Ĝi montras, ke Esperanto povas porti ne nur literaturon kaj idealojn, sed ankaŭ ludojn, edukadon, artefaritan inteligentecon, profesiajn ilojn kaj poŝtelefonajn aplikaĵojn. Ĝi ankaŭ memorigas nin, ke la viveco de lingvo ne montriĝas nur en libroj kaj paroladejoj, sed ankaŭ en tio, ĉu ĝi povas eniri pli multajn angulojn de moderna vivo.

Menciindas ankaŭ, ke John Huang nun evoluigas alian intelektan ludprogramon celitan al esperantistoj — la unuan go-programon en la historio speciale ligitan al Esperanto. Tiu programo planas subteni kvin lingvojn: Esperanton, la anglan, la ĉinan, la japanan kaj la korean, por prezenti la orientan saĝoludon goo al pli vasta internacia publiko kaj al la esperantista komunumo. Laŭplane, tiu Esperanta go-programo aperos baldaŭ. Tiam esperantistoj povos ne nur ludi ŝakon per ESHAKO sur Vindozo kaj Android, sed ankaŭ eniri, per Esperanto, la nigroblankan mondon de goo.

Kiel esprimas la ideo de ESHAKO:

Unu tabulo, tri lingvoj; saĝa ludo, mondo kunigita.

Facebook: Ĉina Fokuso / China Focus - Esperanto

Twitter: El Popola Chinio

WeChat: Skani la du-dimensian kodon por legi EPĈ en WeChat